اقتصاد و هنر

20180321_161444

رابطه‌ی اقتصاد با هنر چگونه است؟
در طول تاریخ، هنر همواره نه فقط برای ارزش‌های فرهنگی بلکه به عنوان منبع درآمد نیز مورد توجه هنرمندان بوده است. این امر که این فرآیند درآمدزایی چگونه در طول تاریخ تغییر کرده است، مد نظر من نیست. بدون شک دوره‌هایی بوده است که در آن هنرمندان ثروتمند و یا فقیر بوده‌اند. اما این که خود هنر چگونه با اقتصاد مرتبط می‌شود می‌تواند اهمیت بسیاری داشته باشد.
ثبات اقتصادی و به تبع آن فضای باز سیاسی همیشه مهم‌ترین عوامل در رشد فرهنگ و هنر بوده‌اند. با یک نمودار فرضی ساده می‌توان به این نتیجه‌ی صریح دست یافت. در هنگام ثبات اقتصادی، اکثریت جامعه از یک رفاه اجتماعی نسبی بهره‌مند هستند. وقتی که اکثریت جامعه دارای رضایت نسبی باشند، پتانسیل برای باز شدن فضای سیاسی و آزادی بیان وجود خواهد داشت. پس دو عامل اصلی رشد فرهنگی حاضر و آماده می‌شوند. رفاه مردم و آزادی بیان. دومی دست هنرمند را برای بیان باز می‌گذارد و اولی فرصت فکر کردن و مخاطبِ هنر بودن را به مردم می‌دهد. بدین ترتیب هنرمند با تکیه بر جایگاه اجتماعی خود در نزد مردم، مشغول خلق آثار هنری می‌شود و مردم، از جمله‌ منتقدین، می‌توانند شروع به تفکر و نقد کنند. این گونه است که فضایی از تفکر سازنده شکل می‌گیرد که محوریت اصلی آن اقتصادی است.
البته تاریخ همیشه به حالت خطی نمودار بالا پیش نرفته است. تغییرات اقتصادی و سیاسی همواره هنر را آبستن تغییرات اساسی و بزرگی کرده است اما رشدهای اساسی هنر مثل آنچه که در دوران رنسانس و روشنگری رخ داد، همواره در فضایی با امنیت اقتصادی رخ داده است. آغاز بانکداری مدرن و شروع اقتصاد سرمایه‌داری در دوران رنسانس رخ داد و با انقلاب صنعتی و توسعه‌ی اقتصادی در دوران روشنگری همراه شد.
در دوران معاصر، هنر فاصله‌ای عمیق با توده‌ی مردم گرفته است. امنیت اقتصادی هنر به غیر از مواردی خاص، همواره از طریق سرمایه‌گذاران تامین می‌شود. این امر دو نتیجه‌ی مهم داشته است. هنرمند مخاطب خود را از بین قشری خاص پیدا می‌کند و به تبع آن، نگران بازخورد عمومی نیست و دوم آنکه قیمت و جایگاه فرهنگی آثار هنری به مراتب نسبت به گذشته بالا رفته است.

0 I like it
0 I don't like it

در سال 1369 در اهواز متولد شدم و بیش از بیست سال است که در اصفهان زندگی میکنم. علایق اصلی من موسیقی کلاسیک و فلسفه‌ی غرب است. در دانشگاه در رشته‌ی فیزیک حالت جامد تحصیل کرده ام.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *